POLSKA FEDERACJA STOWARZYSZEŃ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH

KSWS 3 Wycena dla zabezpieczenia wierzytelności

1

KRAJOWY STANDARD WYCENY SPECJALISTYCZNY NR 3

WIERZYTELNOŚCI

1.1. Standard stosuje się ilekroć nieruchomość stanowi lub będzie stanowiła zabezpieczenie

wierzytelności, w szczególności przy udzielaniu kredytu, pożyczki lub innego produktu

finansowego.

1.2. Zasady niniejszego standardu mogą być stosowane odpowiednio również wówczas, gdy

wycena wykonywana jest w celu zabezpieczenia jakiegokolwiek zobowiązania istniejącego

lub mającego zaistnieć w przyszłości pomiędzy dowolnymi podmiotami.

1.3. Niniejszego standardu nie stosuje się do określania bankowo - hipotecznej wartości

nieruchomości chyba że przy ustalaniu bankowo - hipotecznej wartości nieruchomości

wykorzystywana jest wartość rynkowa.

1.4. Zasady przedstawione

w niniejszym standardzie można stosować odpowiednio do

szacowania innych składników mienia, w przypadku gdy mają stanowić zabezpieczenie

wierzytelności. Wykonując wycenę w celu zabezpieczenia wierzytelności, zawsze określa

się wartość rynkową i uwzględnia się odrębne wymagania, właściwe dla przedmiotu

wyceny.

2. Definicje i założenia

Ilekroć w niniejszym standardzie używa się w szczególności takich pojęć jak: fizycznie możliwe,

operat szacunkowy, rzeczoznawca majątkowy, wartość odtworzeniowa, wartość rynkowa, należy

przez nie rozumieć pojęcia zdefiniowane w przepisach prawa, a w szczególności w ustawie o

gospodarce nieruchomościami oraz standardach zawodowych.

2.1. Ilekroć w niniejszym standardzie użyte jest pojęcie „wartość nieruchomości” - należy przez

to rozumieć wartość nieruchomości jako przedmiotu prawa własności i innych praw do

nieruchomości.

2.2. Podstawę wyceny do celów określonych w niniejszym standardzie stanowi wartość

rynkowa. Na zamówienie wierzyciela lub zamawiającego oprócz wartości rynkowej

przedmiotu wyceny,

określa się dodatkowo wartości nierynkowe

1

lub wartość

odtworzeniową.

1

Do czasu uchwalenia standardu KSWP 2 należy w tym zakresie opierać się na zapisach zawartych w Międzynarodowych

Standardach Wyceny (IVS) - MSW 2 – Wartości nierynkowe jako podstawa wyceny, opracowanych przez Międzynarodowy Komitet

Standardów (IVSC).

POLSKA FEDERACJA STOWARZYSZEŃ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH

KSWS 3 Wycena dla zabezpieczenia wierzytelności

2

2.3. Rzeczoznawca majątkowy jednoznacznie wskazuje rodzaj określanej wartości, tak aby

wartość nierynkowa lub wartość odtworzeniowa nie były błędnie rozumiane jako wartość

rynkowa.

3. Stosunek do standardów rachunkowości

Ze względu na odmienne cele wyceny operaty szacunkowe, sporządzane na potrzeby

sprawozdań finansowych, nie mogą być wykorzystywane dla zabezpieczenie wierzytelności.

4.1. Przeprowadzając wyceny dla zabezpieczenia wierzytelności, rzeczoznawca majątkowy

powinien odnieść się do wymagań udostępnionych przez wierzycieli, a w szczególnym

wypadku stwierdzić, które z tych wymagań nie będą uwzględnione i zaznaczyć to w

operacie szacunkowym.

4.2.Stosując zasady wynikające ze standardu KSWP 3 „Operat szacunkowy”, rzeczoznawca

majątkowy powinien także ujawnić w operacie szacunkowym poznane w trakcie szacowania

nieruchomości okoliczności ograniczające jej przydatność dla zabezpieczenia wierzytelności.

4.3.Określanie wartości należy odróżnić od szacowania ryzyka kredytowego. Szczegółowa

interpretacja i analiza ryzyka, związanego z przedmiotem zabezpieczenia, może być dla

rzeczoznawcy majątkowego dodatkową czynnością lub przedmiotem odrębnego

opracowania, nie stanowiącego operatu szacunkowego. Ocena ryzyka, związanego z

zabezpieczeniem wierzytelności na nieruchomości, należy w każdym przypadku do

wierzyciela.

5.1. Nieruchomości, stanowiące zabezpieczenie wierzytelności, mogą wymagać

różnego

potraktowania z punktu widzenia procesu i procedur wyceny. Wycenę można przeprowadzić

zgodnie z wewnętrznymi uregulowaniami stosowanymi przez wierzycieli, o ile

uregulowania te nie są sprzeczne z przepisami prawa i PKZW.

5.2. Przy szacowaniu nieruchomości na potrzeby zabezpieczenia wierzytelności mogą wystąpić

w szczególności, przypadki wskazane w punktach od 5.3 do 5.6.

5.3. Nieruchomości inwestycyjne, zdefiniowane jako nieruchomości, które właściciel traktuje

jako źródło przychodów z czynszów i/lub które utrzymuje w posiadaniu ze względu na

przyrost ich wartości (definicja ta nie obejmuje nieruchomości zajmowanych przez

właściciela), szacuje się odrębnie. W przypadku portfela takich nieruchomości, przedmiotem

wyceny może być dodatkowo nieruchomość traktowana tak, jakby miała być sprzedawana

jako część portfela inwestycyjnego. W takim przypadku należy wyjaśnić różnicę pomiędzy

uzyskaną wartością nieruchomości, wycenionej jako odrębny przedmiot wyceny, a wartością

nieruchomości potraktowanej jako część portfela inwestycyjnego.

5.4. Nieruchomości zajmowane przez właściciela wycenia się przy założeniu, że nieruchomość

jest wystawiona na sprzedaż lub oferowana do wynajęcia jako wolna (niezajęta przez

właściciela). Wszelkie korzyści niezwiązane z nieruchomością, a wynikające z faktu

POLSKA FEDERACJA STOWARZYSZEŃ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH

KSWS 3 Wycena dla zabezpieczenia wierzytelności

3

zajmowania nieruchomości przez właściciela, powinny być oddzielone od wartości

nieruchomości.

5.5. Nieruchomości w trakcie budowy lub rozwoju (w tym grunt, na którym ma być lub na

którym jest realizowana inwestycja lub nieruchomość podlegająca rozbudowie, ulepszeniu,

itp.) podlegają wycenie z uwzględnieniem istniejących i potencjalnych zezwoleń

dotyczących możliwości zagospodarowania. Założenia dotyczące możliwości określonego

zagospodarowania muszą być fizycznie możliwe, odpowiednio uzasadnione, prawnie

dopuszczalne, ekonomicznie opłacalne i przytoczone w całości w operacie szacunkowym, a

ich przyjęcie odbywa się po uzgodnieniu z wierzycielem.

5.5.1. Należy ustalić, czy finansowany przez wierzyciela będzie zakup gruntu

niezabudowanego,

czy

późniejszy

rozwój

nieruchomości.

Sprawdzenia,

zidentyfikowania i opisania wymaga etap, na jakim znajduje się rozpoczęta lub

planowana inwestycja na nieruchomości. W szczególności, czy posiadane są

odpowiednie pozwolenia i uzgodnienia przewidziane prawem (np. miejscowy plan

zagospodarowania przestrzennego, decyzje o warunkach zabudowy, decyzje

dotyczące pozwolenia na budowę). Wszelkie uwagi i ujawnione zastrzeżenia

przedstawia się w operacie szacunkowym.

5.5.2. Rzeczoznawca majątkowy określa wartość rynkową nieruchomości:

–

według stanu i cen na dzień wyceny i / lub odpowiednio

–

według stanu techniczno - użytkowego i zagospodarowania po zakończeniu jej

zakładanego rozwoju i cen na dzień wyceny (przy założeniu rozwoju w

proponowanym kształcie w określonym czasie).

Różnica pomiędzy wyżej wymienionymi wartościami nie może być utożsamiana z

kosztami niezbędnymi do poniesienia w celu zakończenia procesu rozwoju.

5.5.3. Na żądanie wierzyciela lub gdy wymaga tego przyjęty sposób wyceny należy

oszacować koszty niezbędne do poniesienia, aby zakończyć proces rozwoju, któremu

ma podlegać nieruchomość. Kalkulacja kosztów powinna być oparta na dokumentacji

wykonawczej, technicznej i/lub przetargowej inwestora, jeśli taka dokumentacja

istnieje. W każdym przypadku kalkulacja powinna być adekwatna do realiów rynku

lokalnego.

5.5.4. W przypadkach, gdy wycenie podlega nieruchomość w trakcie budowy lub rozwoju,

rzeczoznawca majątkowy może, na zamówienie wierzyciela lub zamawiającego, w

miarę posiadanych kompetencji, w ramach dodatkowej usługi, wykonać analizę

wrażliwości. Analiza pozwoli na pełniejszą ocenę ryzyka przyjęcia konkretnej

nieruchomości jako zabezpieczenia wierzytelności. W ramach tej analizy należy

przedstawić wrażliwość wartości nieruchomości wycenianej na zmiany parametrów

wejściowych, wpływających na tę wartość.

5.6. Nieruchomości zwykle wyceniane na podstawie ich potencjału gospodarczego, takie jak:

hotele, stacje paliw, szpitale/przychodnie, nieruchomości wykorzystywanych w celach

wypoczynkowych/rekreacyjnych, mogą być wyceniane na podstawie ostrożnej oceny

możliwości utrzymania dochodów na poziomie wynikającym z danych o dochodach

uzyskiwanych z działalności prowadzonej na nieruchomości będącej przedmiotem wyceny i

z nieruchomości podobnych. Nie uwzględnia się elementu określanego jako goodwill, który

POLSKA FEDERACJA STOWARZYSZEŃ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH

KSWS 3 Wycena dla zabezpieczenia wierzytelności

4

związany jest z operatorem posiadającym większe, niż przeciętne, umiejętności zarządcze.

W przypadku szacowania tego rodzaju nieruchomości należy zaznaczyć w operacie

szacunkowym możliwość zaistnienia różnicy w wartościach w sytuacjach gdy

kontynuowana będzie działalność gospodarcza, a sytuacjach, w których:

a)

działalność zostanie zakończona,

b)

zostają cofnięte lub zagrożone licencje/atesty/certyfikaty, umowy franczejsingu,

zezwolenia itp.,

c)

pojawią się inne okoliczności mające negatywny wpływ na wyniki finansowe

osiągane w przyszłości z działalności gospodarczej prowadzonej na nieruchomości.

5.7. Rzeczoznawca majątkowy

Z powodu szczególnego charakteru wyceny na potrzeby zabezpieczenia wierzytelności

szczególnie ważne jest to, aby rzeczoznawca majątkowy był osobą niezależną i aby miał

odpowiednie doświadczenie w wycenie tego rodzaju nieruchomości.

5.8. Sprzedaż wymuszona lub ograniczony okres eksponowania na rynku

W przypadku wymogu określenia wartości, przy założeniu sprzedaży wymuszonej lub

przeprowadzenia likwidacji, lub w przypadku ograniczenia dotyczącego okresu, w którym

ma dojść do zbycia nieruchomości będącej zabezpieczeniem wierzytelności, należy

postępować zgodnie z zasadami opisanymi w standardzie KSWP 2

2

6. Odejście od standardu

6.1. W uzasadnionych przypadkach rzeczoznawca majątkowy może odstąpić od regulacji

określonych w niniejszym standardzie. Odstępstwa wymagają uzasadnienia, jednoznacznego

wskazania i ujawnienia regulacji standardu niemających zastosowania oraz oceny zgodności

zastosowanych odstępstw z przepisami prawa. Rzeczoznawca majątkowy nie może także

odstąpić od regulacji standardu w przypadkach, w których mogłoby to doprowadzić do

wprowadzenia w błąd odbiorców lub spowodować odejście od zasady szczególnej

zawodowej staranności i bezstronności oraz zasad etyki zawodowej.

6.2. Do wyceny na potrzeby niniejszego standardu nie mają zastosowania zapisy pkt. 1.11.

KSWP 1 „Wartość rynkowa i wartość odtworzeniowa”.

7. Opracowania i obowiązywanie Standardu

7.1. Założenia standardu przygotował Jerzy Adamiczka, a opracowanie standardu powstało w

ramach prac Komisji Standardów PFSRM w składzie: Jan Konowalczuk, Jerzy Adamiczka,

Jerzy Dydenko, Jerzy Filipiak, Krzysztof Grzesik, Radosław Gaca, Magdalena Małecka -

Pilujska, Mirosław Osiński, Jarosław Strzeszyński i Sabina Źróbek oraz zespołu ZBP w

składzie: Tomasz Gryn, Jan Mickiewicz, Jan Robert Nowak, Michał Wydra.

2

Do czasu uchwalenia standardu KSWP 2 należy w tym zakresie opierać się na zapisach zawartych w

Międzynarodowych Standardach Wyceny (IVS) - MSW 2 – Wartości nierynkowe jako podstawa wyceny, opracowanych

przez Międzynarodowy Komitet Standardów (IVSC).

POLSKA FEDERACJA STOWARZYSZEŃ RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH

KSWS 3 Wycena dla zabezpieczenia wierzytelności

5

7.2. Standard powstał przy ścisłej współpracy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Rzeczoznawców

Majątkowych ze Związkiem Banków Polskich.

7.3. Komisja Standardów Zawodowych w składzie: Jan Konowalczuk, Jerzy Adamiczka, Jerzy

Dydenko, Jerzy Filipiak, Krzysztof Grzesik, Radosław Gaca, Mirosław Osiński, Jarosław

Strzeszyński i Sabina Źróbek przyjęła ostateczną wersję Standardu.

7.4. Standard został uchwalony do wdrażania przez Radę Krajową PFSRM na posiedzeniu w

dniu 26 czerwca 2007 r. i włączony jako Krajowy Standard Wyceny Specjalistyczny nr 3

(KSWS 3) do zbioru Powszechnych Krajowych Zasad Wyceny (PKZW). Ostateczna treść

standardu została przyjęta na posiedzeniu Rady Krajowej PFSRM w dniu 12 grudnia 2007 r.

7.5. Standard obowiązuje od dnia 1 marca 2008 r. a od 1 stycznia 2008 r. zalecany jest do

stosowania jako nota interpretacyjna.

Stosownie do art. 175 ust. 6 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

(Dz U z 2004 r., nr 141, poz. 1492 z późn. zmian.) niniejszy standard w dniu

..........................................został uzgodniony z Ministrem Infrastruktury.

Warszawa, dnia 12 grudnia 2007 r.